صرف (معرفه به ندا و اسم اشاره)

قاعده اسم اشاره

 

اسم اشاره اسمی است که برای اشاره به انسان، حیوان یا شیء معینی به کار می‌رود؛ مانند: «هَذا، ذَلِکَ، هَذِهِ و تِلکَ».

 

2ـ اسمهای اشاره به دو دسته تقسیم می‌شوند:
الف) اسمهای اشارۀ مشترک میان مکان و غیر آن؛ ب) اسمهای اشارۀ مختص به مکان.

 

3ـ اسم اشاره در جنس، یعنی تذکیر و تأنیث و در عدد، یعنی افراد، تثنیه و جمع، با مشارٌ إلیه مطابقت می‌کند؛ مانند: «هَذَا قَلَمٌ، هَذِهِ مِنْضَدَةٌ و هَؤُلاءِ رِجَالٌ».

 

اسم اشاره، اعم از مکانی و غیر مکانی، به سه نوع «نزدیک، متوسط و دور» تقسیم می‌شود؛ مانند: «هَذَا، ذَاکَ و ذَلِکَ؛ هُنا، هُناکَ و هُنالِکَ».

 

های تنبیه حرفی است که برای آگاه ساختن مخاطب و متوجه کردن او به مشارٌ إلیه می‌تواند به اول اسمهای اشارۀ نزدیک یا متوسط افزوده شود؛ مانند: «ها» در «هَذَا».

 

کاف خطاب حرفی است که به اسمهای اشاره افزوده می‌شود و در جنس و عدد با مخاطب مطابقت می‌کند، نه مشارٌ إلیه؛ مانند: «کَ» و «کِ» در عبارات «ذَلِکَ قَلَمٌ یا عَلِیُّ» و «ذَلِکِ قَلَمٌ یا فاطِمَةُ».

 

لام بُعد لام مکسوری است که می‌تواند پیش از «کاف خطاب» به اسمهای اشارۀ «أولاءِ» و «هُنا» افزوده شود؛ مانند: «لِـ» در اسمهای‌ اشارۀ «أولالِکَ» و «هُنالِکَ».


/ 0 نظر / 73 بازدید