نویسنده: مجید عوضوردی مقدم - ۱۳۸٧/٩/٢٠

آشنائی با :



· اسم معرفه به الاف ولام 



· انواع الف ولام تعریف 



· اسم علم وانواع آن 



اسم معرفه به «ا ل » بر سه گونه است الف) حرف تعریف ب)حرف زائد ج) اسم موصول

الف و لام تعریف



  1- الف ولام عهد


· عهد حضوری :این «ا ل» بر اسمی که مقصود گوینده است وهنگام سخن گفتن حضور دارد وارد میشود



مثل الیوم در آیه مبارکه { الیوم اُحلَ لکمُ الطیباتُ } امروز چیزهای پاکیزه برشما حلال شده است



· عهد ذهنی : این «ال» بر اسمی وارد میشود که مخاطب پیشینه ذهنی مشخصی از آن درذهن دارد مثل الکتاب در آیه مبارکه {ذالک َ الکتابُ لاریبَ فیه ِ هدًی للمتقینَ} که منظور قرآن است



· عهد ذکری: این «ال» بر اسمی وارد میشود که آن اسم در قسمت قبلی جمله یک بار بصورت نکره ذکر شده و اکنون برای دومین بار از آن یاد میشود که با الف ولام می آید مثل الکتاب در جمله {اشتریتُ کتاباً،فقراتهُ ثم بعت ُالکتاب }


 


 


2- الف ولام جنس که براسم مفرد وارد میشود



· استغراق : این نوع «ال» همه افراد جنس خود راشامل میشود به گونه ای که میتوان بجای آن از کلمه کل استفاده نمود مثل الف ولام الانسان در{ان الانسان َلفی خسر*الا الذین امنو وعملواالصالحات }



· بیان حقیقت : این نوع «ال» حقیقت و ماهیت جنس را روشن میکند ولی همه افراد جنس خودرا دربر نمیگیرد مثل الرجل و المره درعبارت « الرجلُ اصبرُ من المراه»



الف و لام زائده


· زائده لازمه : همچون «ال» درآغاز برخی از اسمهای موصول که اساسا جز با الف ولام استعمال نمیشوند مثل الذی و الذین 



· زائده غیرلازمه :همچون «ال» درآغازبرخی از اسمهای علم که گویای معنای واژگانی آنهاست و نقشی در معرفه بودن آنهاندارد مانن الحسن و الحسین 



الف و لام موصول 


 این الف و لام درواقع حرف نیست بلکه اسم موصول است که به معنای «الذی »و هم خانواده های آن به کار میرود و براسمهای فاعل و مفعول وارد میشود مانند «ال» در واژه المسلمین والمسلمات در آیه مبارک {ان المسلمین والمسلمات }که بدین معناست {ان الذین اسلموا واسلمنَ}  



اسم علم 



علم اسمی است که بر شی ء یا فرد خاصی دلالت کند وبرخلاف اسم جنس که همه افراد جنس را دربر میگیرد 

انواع اسم علم

 

مرکب



آن است که مشتمل بر بیش از یک کلمه باشد مانند عبدالله

مرکب مزجی



به ترکیبی گفته میشود که بین کلمات آن رابطه اضافی واسنادی نباشدو کثرت استعمال آنها را کنارهم قرارداده باشد مثل بعلبک وبیت لحم

مرکب اسنادی



آن است که از مسند ومسند الیه تشکیل شده باشد



«سرمن رای»



«تابطَ شرّا ً»

مرکب اضافی



آن است که ترکیبی از مضاف ومضافٌ الیه باشد «عبدالله »



« امیرالمومنین »

 علم مفرد  

آن است که یک کلمه باشد مانند علی

اسم : علمی است برای دلالت برنام فردیا شیء خاصی (که لقب وکنیه هم نباشد) مثل «علی ،عبدالله ،احمد»



کنیه : علمی است که با «اب ،امَ ،ابن ،بنت » شروع شده باشد مثل «ام الائمه ،ابن علی »



لقب: علمی است که برای مدح یا ذم بکاررود مثل «الزهرا؛الجاحظ»